Lehen zaborra...eta orain publizitate espaziala

Astronomoek zein espazioaren azterketan aritzen diren beste profesionalek, arazo larri samar bati aurre egin beharko diote hurrengo urteetan. Zabor espazialak eta argi-poluzioak, edo oro har poluzio elektromagnetikoak, urte gutxi barru ikerketa-lan asko galeraz dezake neurririk hartzen ez baldin bada.


Lurraren inguruko orbitetan sakabanatuta biraka ari den zaborraren arazoa maiz aipatzen den horietakoa da. Egitarau espazialak antolatzean, oso kontutan hartzekoak dira zabor hauek sortzen dituzten arazoak, eta azken batez, astronautentzat nahiz tresneriarentzat duten arriskua. Ondorio hauek larrienak izanik, ez dira Lurraren inguruan biraka ari den txatarra guzti horrek sortzen dituen bakarrak. Sateliteek eta beren hondakinek uzten dituzten arrasto argitsuak Lurretik zeru sakonari egiten zaizkion argazkien herena hondatzen dute.

Jakina, Lurrean diren behaketarako tresnek beste argi-poluziorako iturri asko eta kaltegarriagoak ere aurkitzen dituzte, baina agian inork ez zuen espero horietako bat publizitateak sortua izan zitekeenik. Hala ere, EEBB-etako enpresa batek sakon aztertu du iragarki-taula bat orbitan jartzeko aukera. Dena den, asmo horri buruzko xehetasunak, astronomoen erreakzioa eta, eskuarki, argi-poluzioaren gora-beherak hurrengo alean aztertzeko utziko ditugu, oraingo honetan zaborrarenaz arduratuko garelarik.


Lehenbizi argitu beharreko puntua zabor horren jatorriarena da. Oraindik 36 urte baino ez dira satelite artifizialen bidez espazioaren azterketari ekin zitzaiola. Beraz, epe honetan orbitan ipini ahal izan diren espaziuntzien kopurua ez dirudi arazoak sortarazteko bestekoa izan daitekeenik. Arriskua, ordea, espaziuntzi askoren leherketa eta suntsiketak sortua da. Ustegabez edo istripuz suntsitu diren sateliteez gain, segurtasun-arrazoiengatik eta helburu militarrekin (“Izarretako gerra” deituaren egitarauaren barnean, adibidez) lehertarazi direnak ditugu. Lurraren inguruko orbita hurbilenez (5.500 km-rainokoez) ari garela kontuan izanik, adibide gisa orain arteko leherketarik handiena 1986an Ariane jaurtigailu batek izan zuena dela esan daiteke. Ondorioz 10 cm-tik gorako 465 zati sortu ziren eta ustez 2.300 bat dira neurri horretara iristen ez direnak. Leherketa batean sortutako zatiak, gainera, lau bat urtean Lur osoa estaltzen duten orbitetan sakabanatzen dira, ozkol antzeko bat eratuz (ikus irudia).


Gaur egun 10.000 baino gehiago dira biraka ari diren 1 cm-tik gorako objektuak, txikiagoak direnak milioika dira eta lanean ari diren sateliteak, aldiz, 500 inguru baino ez dira. Norbaitek pentsa lezake zati txikiegiez arduratzen garela; baina kontuan izan behar dugu aipatzen ari gareneko orbitetan gorputzen abiadurak 30.000 km/h ingurukoak direla. Abiadura horrekin milimetroerdiko zati batek astronautaren jantzia zeharkatuko luke eta heriotza eragin. Bestalde, 4 cm baino gehiagoko zatiki batek MIR bezalako estazio espaziala alderik alde zeharka dezake, zulo handi bat egin eta erabiltezin bihurtuz.



Gaur egun 10.000 baino gehiago dira biraka ari diren 1 cm-tik gorako objektuak, txikiagoak direnak milioika dira eta lanean ari diren sateliteak, aldiz, 500 inguru baino ez dira.
Gertatu ere gertatu izan dira talka txikiak. 1983an adibidez, 2 milimetro-hamarren baino ez zituen pintura-fits batek Challenger-a jo egin zuen aurrealdeko leihatilan, 5 mm diametroko kratertxo bat eginez. Zer esanik ez, hurrengo hegalaldia baino lehen kristala aldatu egin behar izan zuten. Hasieran genioenez, bada, garbi dago espaziuntzi bat orbitan jartzerakoan arriskua aurrikusi eta koantifikatu egin behar dela, ahal den neurrian saihesteko. Hubble Teleskopio Espazialaren orbita 614 km-ko altueran dago, 800 km-ko altueran dagoen zabor-dentsitate handiko orbitatik gertu. Hori dela eta, bizi litekeeneko 15 urteetan, 10 cm edo gehiagoko zabor-puskak jo eta erabat suntsitzeko probabilitatea % 1ekoa baino handixeagoa da. Aurrikuspen-lanetan NORAD (Aire Defentsarako Komando Iparramerikarra) erakundeak beheko orbitatan biraka ari diren objektu handienen etengabeko jarraipena egiten du, orain arte jagondakoak 8.000 inguru izanik.





Zaintze-lana, ordea, ez da nahikoa. Beheko aldeko orbiten garbiketa-bide natural bakarra eguratsak eragindako balaztapen ahula dugu. D. Rex eta P. Eichler-ek eginiko ikerketen arabera, hurrengo urteetan espazioko iharduera guztiz etengo balitz ere, espazioan zehar txatarraren erdia ere ez litzateke desagertuko. Arazoa oso larri bihur daiteke konponbiderik aurkitzen ez bazaio. Zabor-kantitatea gaur egungoaren bikoitza edo hirukoitza bada —eta azterketa ezberdinen arabera hori 20 eta 50 urte-bitartean gerta liteke—, bi satelite handiren arteko talkak, talka-katea sor lezake eta Lurraren inguruan zabor-oskol zeharkaezin bat eratu.


Guzti hau dela eta, dagoeneko hartu dira neurri batzuk, 200 eta 5.500 km bitarteko orbitetan leherketak gutxiago izan daitezen eta zaborrik bota ez dadin; baina arazoa konpontzeko bide bakarra garbiketa-plan bat martxan jartzea da. Injineruak lanean ari dira, baina beren proiektu guztiek berezitasun amankomun bat dute: oso garestiak dira. Proposatutako sistemetako bat, transbordadore espazialak erabiliz, lanean ari ez diren sateliteei suziriak jartzean datza, sateliteak beren orbitatik atera eta atmosferarantz eror daitezen. Jakina, interesgarria izango litzateke aurrerantzean jaurtiko diren sateliteek suziri horiek, erantsita eramatea.


Beste proposamen bat plastikozko 10 km diametroko disko bat orbitan jartzea da. Diskoak ez lituzke zabor-zatiak geratuko, baina bai nahikoa balaztatu atmosferarantz eror zitezen. Horrela 20 bat urte beharko liratake, gutxienez, garbiketa egiteko. Dena den aurreko proposamena ere nahikoa luzatuko litzateke, orbita eskuragarritan eta lanean ari ez diren 700 bat satelite daudela kontutan hartu behar delako.

9. PRAKTIKA: Publizitate sexistari begira

Emakunderen baitako Begirak -Berdintasuna Garatzeko Iragarkien Aholkularitzak- honako jarraibide hauek eman ditu publizitate sexista antzemateko:

- Emakumeen aukerak eta espazioak mugatzen dituzten iragarkiak.
- Emakumeak gizonezkoen menpeko erakusten duten iragarkiak.
- Etxeko lanak emakumeen lan exklusibotzat agertzen dituzten iragarkiak.
- Etxeko lanak parodiatzen dituzten iragarkiak.
- Gorputza edo gorputzaren atalak saltzen den produktuarekin konparatzen dituzten iragarkiak inolako harremanik izan gabe.
- Adituen ahots bakarra gizon batena denean.
- Emakumeen edertasuna aitzakirik gabe handiesten den iragarkietan.
- Bi sexuei erreferentzia egiteko genero maskulinoa bakarrik erabiltzen duten iragarkiak.


Aukeratu ditudan 15 iragarkieek goiko irizpeideak betetzen dituzte:

1. Iragarkia:

Marka: PavoFrío
Produktua: Urdaiazpikoa



Iragarki honetan emakumeek erosketak egiterakoan nola aurrezten duten ikusten da. Kasu honetan etxeko lanak emakumeen lan exklusibotzat agertzen da. Baina, kasua da, adituaren ahotsa gizonezkoa dela.

2. Iragarkia:

Marka: Dodotis
Produktua: umeentzako pañaleak



Iragarki hoentan umeak agertzen dira, umeak mutilak dira guztiak ETA adituak edo inbestigatzaileak izando balira bezala agertzen dira. Hemen bi sexuen produktua da baina genero maskulinoa bakarrik erabiltzen da.


3. Iragarkia: “La novia de mi amigo”

Marka: Fernet Branca
Produktua:Edaria




Bideo honetan argi eta garbi ikusten da sexismoaren presentzia. Emakumea objetu sexual gisa dago jarrita. Emakumearen edertasuna aitzakirik gabe erakusten da iragarki honestan.

4. Iragarkia: “En el ascensor”

Marka: CPS
Produktua: Ordenagailuak



Iragarki hau emakumearen duintasunaren kontra joaten da. Agertzen den pertsonaia maskulinoak emakumearen gorputza erabiltzen du eskailera gisa.

5. Iragarkia: “Algo que las mujeres no pueden hacer”

Marka: Orange
Produktua: Mugrkorren konpainia



Iragarki hau ez da sexista nire ustean, humeorearen erabilera soilik azaltzen da. Nahiz Eeta iragarkiaren titulua hori izan ez dut sexistatzat hartu. Baina baliteke jendeak hartzea.

6. Iragarkia: “Todos la miran menos uno”

Marka: Malimni
Produktua: Arropa



Kasu honestan iragarkia berez sexista da emakumea objetu sexual modulan agertzen delako. Gizon guztiek emakumea desioz begiratzen dute.

7. Iragarkia: “La mujer ideal”

Marka: fernet Stock
Produktua: edaria



Spot-a guztiz sexista da, gainera emakumearen duintasunaren kontra doa. Emakumea panpina bat inago balitz bezala agertzen da iragarkian.

8. Iragarkia:

Marka: Soberano
Produktua: Edaria



Iragarki hau klasean ikusi genuen jada. Baina niri harritu ninduen. Oso sexista da, oso matxista.


9. Iragarkia: “Bienvenido a la república independiente de tu casa”

Marka: IKEA
Produktua: Etxerako altzairuak



Spot-a ez da sexista.

10. Iragarkia: “Kalia Vanish”

Marka: Vanish
Produktua: Garbitzailea




Sexista da. Etxeko lanak emakumeen lan exklusibotzat agertzen da.

11. Iragarkia: “Toallitas Kandoo”

Marka: Kandoo
Produktua: Toallitak




Iragarki hau ez da batere sexista. Umeentzako produktu bat iragarten da.



12. Iragarkia:

Marka: Pepsi eta Telepizza
Produktua: edaria eta elikagaia




Hemen bereizketa bat egin behar dugu, iragarki ez zilegi ETA sexista baten artean. Iragarki hau ez da sexista , baina ez silesia da, edukian agertzen den gauza guztiengatik.

13. Iragarkia:

Marka: Mercator
Produktua: seguruak



Iragarki hau sexista da, emakumeak agertzen den produktua erabiltzen ez dakielako, eta nabaritzen da gizonen tresna dela eta haiek bakarrik erabil dezaketeela.


14. Iragarkia:

Marka: Bocatta
Produktua: Elikagaia



Nahiz eta iragarki hau ez zilegiaa izan, ez da sexista.

15. Iragarkia: “Veo una vida nueva”

Marka: Coca Cola
Produktua: edaria




Iragarki hau ez da sexista. Ez ditu goiko irizpideak betetzen eta gainera ikustean argi eta garbi dago ez dela sexista.

8.PRAKTIKA: Publizitatearen mugak

1) Zergatik da kaltegarria iragarki bati egindako salaketa, salaketa horrek funtsik ez duenean ere?

Iragarleek kanpaina seguruagoak egiten dituzte, haien iragarki baten aurkako salaketa bat nolabaiteko arriskuak ekar ditzakeelako. Adibidez, Espainiako Ehiza Federazioak Renault markaren iragarki baten aurkako salaketa jarri zuen, spot horretan ehiztari bat agertzen zelako txori txiki batzuei tiroka.
Kontua dator, iragarleei iragakia emititzen debekatzen dietenean. Markak ezin dira publizitaterik gabe geratu, eta salaketa bat jasoz gero tramitatzeko denbora ez da batere motza. Beraz arrisku honen aurrean nahiago dute kanpaina seguruak sortzea.


2) Publizitatean murrizten dena, beste edukietan onartuta dago, sexua eta biolentzia kasu. Zer dela eta diskriminazio hau? Orokorrean, zergatik da legea zorrotzago publizitatearekin?

Publizitate sexistak edo bortzizkeriazko publizitatea debekatuata dago. Gai honen inguruan iragarleek asko dute esateko. Azken hauek esaten baitute beste esparru batzuetan, telebistan eta telesailetan hain zuzen ere, onartuta dagoela. Ideia hau ez da logikoa, publizitateak ordaindu behar duelako iragarkiak emititzeko baina pelikula batek, berriz, ordaindua izaten da emititua izateko. Pelikuletan biolentziazko eszena asko ikus daitezke edo sexistazkoak. Hemen legeak ez du ezer esaten, baina publizitateak esparru honetan sartuz gero oso murriztua eta zorrotza izaten da, Auto- erregulazioa da publizitatea erregulatzen duen erakundea.


3) Egileak dioenez, iragartzea debekatuta dagoen hori saldu daiteke. Nola ulertzen duzu paradoxa hau?

Tabakoa eta 40 gradutik gorako alkohol edariak telebistan agertzeak debekatuta dago, baina bi produktu hauek saltzen dira saltokietan, dendetan… Hemen kontraesan ikaragarri bat dago. Nahiz eta jendeak telebistan bi produktu hauek ez ikusi erosten jarraitzen du.
Tabako eta alkoholaren marka askok kultura eta kirolan oinarritu dira. Bai, ez du zentzurik tabakoa kirolaren munduan sartzeak, edo alkohola baina horrela egin dute iragarle askok, eta lortzen duten finantziazioa ez da batere makala.

4) Zeintzuk dira auto-erregulazioaren abantailak iragarleentzat?

Auto- erregulazioak iragarkien erregulazioa zuzentzen du. Erakunde honek gai edo ez gai diren iragarkiak aukeratzen ditu, hau da, haien edukiaren arabera emititu ahal direnak edo ez. Beraz,erakunde honi esker, salatuak izatearen arriskua desagertzen da.

5) Publizitatearen profesioanala (izango) zarenez gero, non kokatzen duzu zeure burua? Protekzionismo osoaren muturrean (publizitate guztia estatuak erregulatuta) edo askatasun osoaren muturrean? Aldatuko zenuke iritziz hiritar sinplearen ikus-puntuan jarrita?

Lehenengo rol-a: Ni publizista naiz.
Kasu honetan, nire iragarkia emititzeko iragarki seguru bat egingo nuke, horrela legeak ezin izango zuen kenduko. Seguruarekin esan nahi dut, sexismoa eta biolentzia alde batean utzita, noski. Originala eta gogora erraza izango zen spot-a.

Bigarren rol-a: Hiritarraz naiz.
Hiritaren iritziak eta iragarleen iritziak ez dira bateragarriak edo behintzat ez dira berdinak. Hiritarroi ez zaigu publizitatea atsegin eta uko egiten dugu. Originalak diren iragarkiak, berriz, ikusi ahal ditugu. Biolentziazko eta iragarki sexistak salatuko nituzke, pertsonaren duintasunaren kontra baitoa.

Zientzia komodin publizitatean

Publizitatea oso garrantzitsua da gure gizartean; ikusi besterik ez dago enpresek, eta, oro har, erakundeek zer dirutza gastatzen duten urtero publizitatean. Hain zuzen, jotzen da herritarren iritzia moldatzen dutela iragarkiek, eta jendeak eredutzat hartzen dituela bere jokabidea zehazteko.


Publikoarentzat deigarri izateko, iragarkietako mezuak zientzia-kontuekin lotuta agertzen dira hainbatetan. Berez, ez legoke arazorik iragarkietan behar bezala erabiliko balituzte zientzia-kontuak. Azken batean, egia da iragartzen dituzten produktu asko zientziaren eta teknologiaren hainbat arlotan egindako aurrerapenei esker garatu dituztela: automobilen ezaugarri berriak, zimurren kontrako kremak, eta hainbat esnekiri eransten dizkieten mikroorganismoak, adibidez.
Baina arazoak, egon, badaude publizitateak zientzia erabiltzeko duen moduarekin. Itxuraz, iragartzen ari diren produktuen xehetasunak azaltzen dituzte zientzia-kontuak aipatzen dituztenean. Askotan, baina, sinesgarritasuna handitzeko baino ez dute jotzen zientziara, zientziak ustez duen ospean babestera. Zientziak egia absolutua eta eztabaidaezina izango balu bezala.

Guk fidagarritzat joko dugun informazioa ematen saiatzen dira iragarleak, eta horregatik jotzen dute bide horretatik, Madrilgo Alcalá Unibertsitatean horren inguruan egindako ikerketa batean ondorioztatu dutenez. Izan ere, merkatuan produktu bakoitzeko hainbat barietate daude, eta kontsumitzaileok publizitatean oinarritzen gara askotan aukeran ditugun bertsio guztien artean egokiena zein den aukeratzeko.
"Ez da magia, zientzia da" dio azkenaldian telebistan ikus daitekeen xanpu-marka ospetsu baten iragarkiak. Kito. Beste azalpenik ez dute ematen. Zientzia baldin bada, nahikoa berme dauka. Ezin da zalantzan jarri.

Beste batzuetan, salgai duten produktuaren oinarri zientifikoa ematen saiatzen dira iragarkietan, kontsumitzaileen artean fidagarriago agertzeko. Batzuetan, baina, erabiltzen dituzten kontzeptuak ezin dira zientifikotzat jo. Halako kremaren molekulek gorputzean metatuta dugun gantza irensten dutela esateak edo halako zerealek energia osasuntsua ematen digutela esateak ez dute zentzuzko ezer adierazten. Molekulek ez dute ezer irensteko gaitasunik. Eta energia energia da, ez dago besteak baino osasuntsuagoa den energiarik.
Tarteka, bestalde, azalpen bereziki konplexuetara jotzen dute iragarkiek. Oso pertsona gutxi dira gai iragarki jakin batzuetan esaten direnak ulertzeko. Esate baterako, larruazaleko zelulei denbora luzeagoan bizirik irauten laguntzen dien krema baten iragarkiak dio sirt-activating egiteko gaitasuna duela, eta sirtuinak bizkortzen dituela.
Alcalá Unibertsitateko ikertzaileek diote iragarki horien helburua dela ikusleei ikusaraztea guztiz ezinezkoa dela haientzat funtzionamenduaz jabetzea. Hala, ikusleengan sortu nahi duten sentsazioa da begi aurrean duten produktua oso konplexua dela. Horren atzean ideia bat transmititu nahi dute: konplexua baldin bada, oso baliagarria da.
Egia da oso zaila dela produktu baten funtzionamendua modu ulergarri batean azaltzea oso iraupen txikia duten iragarkien bidez. Kosmetikoen jarduera ulertzeko, adibidez, beharrezkoa da biokimikan gutxieneko ezagutza-maila bat izatea.
Sobera ongi dakite hori iragarleek, eta, hala ere, erabili egiten dituzte. Zilegi den edo ez aztertu gabe, argi dago bide horretatik joatea eraginkorra eta errentagarria zaiela; hala izango ez balitz, aspaldi izango zuten alde batera utzia...

www.zientzia.net webgunetik ateratako artikulua

7. ariketa: Publizitatea: entretenimendua edo salmenta tresna?

1. Zeintzuk dira asetze publizitarioaren ondorioak hartzailearengan publizitate eraginkortasunari dagokionez?

2. Zergatik ez da betetzen eduki publizitarioak mugatzen duen legeria? Nork ateratzen ditue etekinak egoera horretatik?

3. Iragarki “nabarmenak” egiteko ahalegina egiten denean ze nolako eragina du horrek mezuarengan?

4. Publizitateak gehiago entretenitu baino gutxiago saltzen omen du. Ez du ideia honek zalantzan jartzen publizitate jardunean sormenari ematen zaion garrantzia?


1- Publizitatearen helburua mezua hartzailearengan heltzea da. Mezu hori hartzaileak jaso eta ulertuko du, ondorioz eskaintzen zaion produktua kontsumituko du. Azken honetara ailegatuz gero esan daiteke publizitatea eraginkorra izan dela, eta helburua bete dela.
Artikuluan irakurri ahal dugunez asetze publizitarioak ondorio txarrak edo negatiboak ekar ditzake bai iragarleari baita hartzaileari ere. Iragarleak prezio altuak ordaindu behar ditu eta hartzaileak, kaltetuena suertatzen dena, iragarki tarte handiak jasan behar ditu, nahi eta nahiez, programazioa ikusten jarraitzeko. Honek izan beharko lukeen ondorioa txarra izan behar zen eraginkortasuna aldetik. Baina ez da horrela. Irakurgaian agertzen diren emaitzan harritzekoak dira. Espainiako %91a baino gehiagok diote telebistako iragarkien bolumena altua edo oso altua dela, beraz asetze publizitarioa dagoela, baina asetze honekin ez direla gogaituta sentitzen adierazi dute. Gainera %52arentzat publizitatea ez da desatsegina.

2- Eduki publizitarioak mugatzen duen legeria ez da betetzen. Legeak honako hau jartzen du indarrean: telebista kateak emititzen dutenaren %10 baino ezin da publizitatea izan, eta gainera ordu bateko programazio batean 10 minutuko publizitatea jar dezaketela gehien jota.
Telebista kate askok indarrean dauden bi legeak, hau da, 1998ko Publizitate Orokorraren Legea eta urte bereko Telebista Pribatuen Legea, ez dituzte betetzen. Bi lege hauek duten zorroztasuna ez da handia eta hauek ematen dituzten arauak ez dira derigorrezkoak kateentzat. Beraz istorio honstan etekinak ateratzen dituzten bakarrak telebista kateak dira. Arrazoia honako hauxe da: lege hauek jarritako isunak nahiago dituzte ordaintzea, asetze publizitariarekin jasotako dirua baino askoz gutxiagoa delako. Beraz gehiago merezi die isuna ordaintzea.
Bitxikeri moduan artikuluan Espainia da, Portugal eta Alemaniaren atzetik, Europako hirugarren herrialdea publizitate saturazioa duena. Saturazio maila oso handia denean eta AEAk (Asociación Española de Anunciantes) alarma jotzen duenean Zientzia eta Teknologia Ministerioak eskuahartzen du, baina soilik kasu mugatu horretan.

3- Gaur egun iragarkiz blai bizi gara, edonon eta edonoiz daude iragarkiak. Konpetentzia handia dago mundu honetan, beraz publizitate agentziek besteengandik bereizteko zerbait asmatu behar zuten. Asmakizun berri hau iragarkiaren istorioan oinarritzen da eta ez haineste produktuan. Iragarki “nabarmenak” dira hauek eta notorietatea lortzeko sortuak dira. Iragarki hauen bidez ikuslearen partehartzea bilatzen da eta iragarkiaren mezuaren bidez istorio bat kontatzen zaio kontsumitzaileari. Azken hauek istorioa jaso eta ulertzen saiatzen dira kontuari bueltak ematen. Istorio hauek mezuaren eraginkortasuna biltzen dute.







4- Bai, egia da testuan jartzen duena zalantzan jartzen duela publizitatearen sormen jarduela. Esan bezala, publizitate agentziek notorietatea lortzeko eta beste agentzietatik desberdintzeko sormenari garrantzia handia ematen diotela. Azken honek iragarkiaren ezaugarri nagusienetariko bat dela pentsatzen dutelako. Baieztatuta dago iragarki kreatibo edo original bat jasangarriagoa dela eta ikusleak gehiago erakartzen duela. Baina jakiten denez zientzia honen helburua saltzea edo salmentak igotzea da, eta ez hainbetse iragarkia kontsumitzailerengan gogokoa izatea. Kreatibitatea esan bezala ezaugarri garratzitsu bat da baina ez bakarra, publizitateak hamaika hanka ditu eta guztiak ondo ibili behar dute aurrera joan ahal ízateko.


Bukatzeko galdera-erantzun sorta honekin, irakurgaiak entretenimenduari aipamena egiten dio. Entretenitzea ez da publizitatearen helburua, baina bai laguntzailea. Etretenigarritasuna lagun dezakelako iragarki bat eraginkorra izaten. Iragarkiak entretenigarriak badira asetze publizitarioaren ondorio negatiboa lasai dezake.

6.ariketa: Post-testaren ondorioak

Ondorioak aztertzen hasi baino lehen, esan beharra dago gure lagina murriztu dugula. Orotara 15 inkesta egin ditugu, zenbait zailtasunekin egin baitugu topo. Inkestatuen perfilari dagokionez, esan dezakegu galdetutakoen % 73,3a 20-25 urte bitartekoak direla eta besteak 26-30 urte bitartekoak.

Hasiera batean, gure inpresioa nahiko ona zela onartu beharra dugu, baina aurrera ikusiko dituzuen emaitzek gure harridura piztu zuten, izan ere, Estrella Dammeko Mediterraneamente iragarkiak ez baitu inork gogoratzen.

Estrella Dumm-en posizionamentua ezagutuz:

Hasierako galderetan konturatu ginen inkestatuen %4,8ak bakarrik aipatzen zuela Estrella Damm gogoratzen zuten garagardo marka bezala, Heineken, ordea, %23,8ak aipatzen zuen, nondik ondorioztatzen dugu Estrella Damm marka ez dela oso ezaguna garagardo kontsumitzaileen artean, eta askoz famatuagoak direla Heineken eta Voldumm, zein bigarren postuan dagoen. Gauza bera gertatu zitzaigun hurrengo galderan, non galdetuen gehiengoak Heineken markaren iragarkiak gogoratzen zituen, San Miguelen iragarkiekin alderatuz. Honek gure ikerketaren ondorioen aurreikuspen bat egiten lagundu zigun; hau da, erdipurdiko emaitzak jasoko genituela.

Behin aztertzen ari ginen iragarkiaren musika jarrita, galdetuen %20ak; hau da, 3 pertsonek abestia Estrella Dammeko iragarkiarekin erlazionatu zuten. Galdera honetako erantzuna ez baldin bazen Estrella Damm, galdetegiari amaiera ematea erabaki genuen, gure interesa iragarki horren eraginkortasuna neurtzea baitzen. Hori dela eta 3 pertsonek baino ez ziren galdetegiaren amaierara iritzi.





Iragarkiaren elementuak aztertuz

Beraz, hiru inkestatu horiekin jarraitu genuen inkesta. Hauetako birentzat iragarkia oso ona iruditu zitzaien eta bati ona. Hirurei uda, oporrak, festa, hondartza eta giro ona etorri zitzaien burura kanta entzuterakoan. Eta guztiak musika eta lekua gogoratu zuten, baina ez iragarkiaren slogana. Guztientzat iragarkia originala, atsegina, erakargarria eta dibertigarria da. Hala ere, iragarkiak ez du inor bultzatu porduktua erostera.

Ondorioak:

Ikusitako guztiarekin, ondoriozta dezakegu iragarkia ez dela bat ere eraginkorra izan, eta gainera ez dela hartzailearen buruetan gelditu. Nahiz eta gogoratze erraza diruen, musika dela eta, konturatu gara askok beste garagardo markarekin erlazionatzen dutela. Beraz, erlazio harremana oso txarra izan da. Hau lehiakideek abantaila gisa jaso dezakete, Estrella Dammrentzak kalte bat baino ez den bitartean.

Aipatzekoa da ere, musika entzutean, zein guretzako pista erraza zen iragarkia eta egilea gogoratzeko, askok udako giroarekin erlazionatu dutela. Izan ere, iragarkian entzun dezakegun kanta arrakasta izugarria lortu zuen telebistako iragarkian agertu izanagatik, eta 2009ko udako kanta entzunenen artean kokatua dago. Baita spota grabatu den tokia, Formentera, gainera galdetuen %33,3ak pentsatu izan zuen iragarkia Formentera irla iragartzeko zela.

Hau guztia ikusita eta emaitzak laburbilduz, esan dezakegu iragarki hau ez dela bat ere eraginkorra izan. Produktu eta iragarkiaren arteko harremana oso txarra izan da. Ildo berean, esan dezakegu iragarkiaren oinarria desbideratu dela, izan ere momentu oro antzeman ditzakegu irla batean gaudela, udako giroan eta festan, baina garagardo botila bigarren planoan geratzen da, ez du inolako protagonismorik. Beraz, gure ustez Estrella Dumm garagardoa iragarri beharrean Formentera irla iragartzen ari dela dirudi!

5.ariketa: POST-TEST BAT NOLA GARATU

1.- Kanpaina aukeratu:

Estrella Damm, Mediterraneamente. 2009ko iragarkia
Iragarkia Formenteran grabatuta dago, non mutil bat bertoko portura iristen den ikusi dezakegu. Bertan hainbat esperientziari emango dizkio hasiera; festak, amodioa…Iragarkia irauten duen denbora guztian, garagardo botila bat dute eskuan pertsonaiek, eta argi eta garbi ikusi dezakegu edaten ari diren garagardoa Estrella Damm etxekoa dela.



2.- Tarjeta:

Aukeratu dugun targeta jende gaztea izan da; 20-27 urte bitarteko jendea hain zuzen ere. Emakumeak eta gizonak osatuko dute target hori. Xede-talde hau aukeratu dugu, garagardoa gehien kontsumitzen dutenak direlako eta iragarkian ageri diren pertsonaiak eta bertan ikusi ditzakegun ekintzak jende gaztearentzat zuzenduta daudelako.

3.-Sarrrera:

Ikerketa honekin iragarkiaren eraginkortasuna neurtu nahi dugu. Inkestan zehar aurkitu ditzakegun galderen erantzunek aditzera emango digute zein eragina izan duen iragarkia hartzaileengan eta Estrella Damm markak zein posizionamedu duen garagardo merkatuan; hau da, jendeak ezagutzen duen eta kontsumitzen duen.
Iragarkiaren oroitzapen maila jakiteko asmoarekin ere burutu dugu inkesta, horrela jakinez gure xede taldeak iragarkia gogoratzen duen eta hau Estrella Damm markarekin erlazionatzen duten.

4.-Metodologia:

Ikerketa hau burutzeko erabiliko dugun metodoa inkesta izango da. Inkesta mistoa izango da, horrela inkesta itxiak eta irekiak dituzten desabantailak saihestuko ditugu. Gainera, espero ez ditugun erantzunekin informazio osagarria geureganatuko dugu, aurretik espero ez genuena.
Egingo ditugun galderak direla eta, metodologia kualitatiboa jarraituko dugu; jakin nahi dugulako gure targetak iragarkia gogoratu duen eta ea zer gogoratu duen.
Egingo dugun inkesta pertsonari berari egingo diogu, horretarako kaleko jende arrunta aukeratuko dugu, gu kalera joanez. Guztira, 20 inkesta egingo ditugu. Inkestako galdera moten artean hurrengoak aurkituko ditugu; erantzun motaren arabera, galdera irekiak, itxiak ( dikotomikoak eta multikotomikoak ) eta mistoak; informazioaren arabera. sarrerako galdera, galdera iragazia/iragazita eta sailkapen galdera.
Aipatzekoa da, guk inkestari amaiera emango diogula inkestatuaren erantzunek ez badatozen bat hurrengo galderekin. Hori dela eta, ez dugu beharrezko erantzunik eskatuko guk burutuko dugun inkestan.
　
5.- Inkesta
　
1.- Mesedez, denbora bat eskainiko diguzu zenbait galdera erantzuteko publizitatearen inguruan?
Zure erantzunak guztiz konfidentzialak izango dira eta bakarrik izango dira erabiliak gure ikerketarako, hau unibertsitatek olana delarik.
Inkestaren iraupena 10 minutukoa izango da askoz jota.

2.- Axola duzu esatea zein adin tartean zauden?
a-20-25 urte
b-26- 30 urte
c-31-40 urte
d-40 baino gehiago
c eta d bada erantzuna utzi inkesta egiteari
　
3.- Zein motatako garagardoa ezagutzen duzu, entzunaz bada ere?
A
B
C
D
　
4.- Zein garagardo iragarki gogoratzen duzu?
( Inkestatuak Estrella Damm etxeko iragarki bat gogoratzen baldin badu 7.galderara pasatuko gara, ez baldin badu erantzuten, 5.galderara )
　
5.- Musika hau entzunez, zer dakizu burura?
( Ez badu ezer gogoratzen, utzi inkesta. Baina erantzuna baiezkoa bada, hau da, zerbaitekin erlazionatzen duen, jarraitu 6.galderan)
　
6.- Ze markarekin erlazionatzen duzu abesti hori?
(Erantzutean ez baldin badu gure marka esaten, inkestarekin amaituko dugu. Baina Estrella Damm markarekin erlazionatzen baldin badu, galderekin jarraituko dugu)
　
7.- Ze kalifikazio jarriko zenioke Estrella Dammeko azken iragarkiari?
Oso ona
Ona
Erdipurdikoa
Txarra
Oso txarra
　
8.- Zer transmititu dizu iragarkiak?
(Inkestatuak nahi duena esan dezake; erantzuna irekia)
　
　
9.- . Iragarkiko zein elementu gogoratzen dituzu?
　(Inkestatuak nahi duena esan dezake; erantzuna irekia)
　
10.- Iragarkiko slogana gogoratzen duzu?Zein da?
　(Inkestatuak nahi duena esan dezake; erantzuna irekia)
　
11- Gogoratzen duzu non grabatu den edo zein toki agertzen den iragarkian?
　(Inkestatuak nahi duena esan dezake; erantzuna irekia)
　
　
12.- Zelan aditzondo erabiliko zenituzke iragarki hau zure lagun bati deskribatzeko?
Erakargarria
Aspergarria
Pertsuasiboa
Errealista
Originala
Beste batzuk
　
13.- Iragarkia ikusita produktua erostera bultzatu zaitu?
(Erantzuna baiezkoa baldin bada, jarraitu hurrengo galderarekin, ezezkoa izatekotan, inkestari amaiera eman)
　
14.- Zein elementuk eraman zaituzte ekintza horretara?
(Inkestatuak nahi duena esan dezake; erantzuna irekia)

Inkesta amaitu da
Eskerrik asko zure denboragatik